ترجمو: عدنان کوکر
اسلامي تعليم معاشري ۾ ڀائيچاري، محبت ۽ ايثار ۽ قرباني جي لازوال جذبي جي فروغ لاءِ غريب، بيوس ۽ لاچار ماڻهن ??ي مدد ذريعي سموري انسانيت کي هڪ ٻئي جي وقار ۽ احترام جو درس ڏي ٿي. ڪنهن ??ه معاشري جي معاشي ۽ سماجي ??رقي جو دارومدار سمورن طبقن جي لاءِ هڪ جهڙو معيار زندگي فراهم ڪرڻ تي آهي، خاص طور تي انهن ماڻهن کي جن کي اقتصادي ترقي جا موقعا گهٽ ملن ٿا، گهٽ آمدني رکن ٿا ۽ اهي غربت جي لڪير کان هيٺ زندگي گذاري رهيا هوندا آهن. پاڪستان تحريڪ انصاف جي موجوده حڪومت مديني جي ??ياست جي ??صور کي نظر ۾ رکندي وزيراعظم عمران خان جي قيادت ۾ ملڪ ۾ رهندڙ بي سهارا طبقي جي ??حترام ۽ وقار کي يقيني بڻائڻ ۽ غربت جي ڪري مجبور، فٽ پاٿ ۽ رستن تي کليل آسمان هيٺ راتيون گذاريندڙ ماڻهن ??ي لاءِ 10 نومبر 2018ع تي شيلٽر هوم (پناهگاهه) پراجيڪٽ جو بنياد رکيو هو.
وزيراعظم عمران خان ان منصوبي جي ??فتتاح جي موقعي تي خطاب ڪندي چيو هو ته هي منصوبو سندس حڪومت جي ??رجيحن ۾ شامل هڪ اهم منصوبو آهي. هن چيو ته بي سهارا طبقي کي پناهگاهه فراهم ڪرڻ هڪ خواب هو ۽ پناهگاهون قائم ڪرڻ مديني جي ??ياست طرف هڪ عملي قدم آهي. هن ??ن کي مسافر، پورهيت، بي گهر ماڻهن کي باعزت رهائشي ??هو??تون ڏيڻ سان گڏ معاشرتي ترقي جو منصوبو پڻ قرار ڏنو. پاڪستان ۾ 2017ع جي ??دمشماري موجب ملڪ جي ??بادي لڳ ڀڳ 220 ملين آهي ۽ ان مان 20 ملين جي ??بادي بي گهر يا رهائش جي ناڪافي ??هو??ت رکندڙ ماڻهن ??ي ٻڌل آهي.
ان ڏس ۾ شيلٽر هومز منصوبو سماجي ڀلائي ۽ معاشرتي ترقي جو منصوبو ۽ وزيراعظم عمران خان جي مديني جي ??ياست ۽ فلاحي رياست قائم ڪرڻ جي ??واب جي ??ملي تعبير آهي جنهن ??و مقصد پورهيت ۽ بي گهر ماڻهن کي باعزت رهائش جي ??هو??ت فراهم ڪرڻ آهي. هن وقت لاهور شهر ۾ 6 شيلٽر هومز جن ۾ ڀاٽي گيٽ، فروٽ مارڪيٽ، ريلوي اسٽيشن، بس اڏو ۽ ٺوڪر نياز بيگ ۽ گلبرگ شامل آهن، جيڪي خدمت ۾ مصروف عمل آهن ??تي رهائش پذير ماڻهن کي رهائش، حفظان صحت جي ??صولن کي نظر ۾ رکي ٺاهيل کاڌي ۽ حفاظتي ??هو??تن سان گڏ هڪ بيڊ ۽ ناشتي جي ??هو??ت ڏني پئي وڃي، هتي سيڪيورٽي جي لاءِ 24/7 ڪئميرائون نگراني ڪن ٿيون، پناهگاهه ۾ صاف سٿرو ماحول، صاف بستر، سردين ۾ گرم پاڻي جي ??هو??ت، اٽيچ باٿ رومز، ڪپڙا ڌوئڻ جي ??هو??ت جڏهن ??ه هر پناهگاهه ۾ هڪ مسجد موجود آهي، انهن ??يلٽر هومز ۾ رهائش رکندڙ ماڻهن کي ميڊيڪل ٽيمون پڻ مفت علاج جي ??هو??ت مهيا ڪري رهيون آهن.
سوشل ويلفيئر ۽ بيت المال پنجاب جي ??وبائي وزير ياور بخاري ”اي پي پي“ سان ڳالهائيندي چيو ته معاشري جي ??رورتمند طبقن جي مدد ڪرڻ موجوده حڪومت جي ??رجيحي ايجنڊا آهي، وزيراعظم عمران خان ملڪ جي ??هتري ۽ ڀلائي جي لاءِ ڏينهن ??ات ڪوششون ڪري رهيو آهي. هن چيو ته اهي پناهگاهون قائم ڪرن جو مقصد مسافر، بي گهر ۽ پورهيت طبقي کي باعزت رهائش جي ??هو??ت ڏيڻ آهي. هن چيو ته گذريل ٻن سخت سرديءَ جي موسمن ۽ سخت موسمي صورتحال دوران پنجاب حڪومت صوبي جي ??مورن 36 ضلعن ۾ 92 عارضي پناهگاهون قائم ڪيون آهن، حڪومت ان ??هو??ت جو دائرو ٻين وڏن شهرن تائين وڌائڻ جو اعلان پڻ ڪيو آهي. هن چيو ته مقامي ۽ عالمي سطح تي به پاڪستان تحريڪ انصاف جي موجوده حڪومت جي ??ن شاندار منصوبي کي تمام گهڻو ساراهيو پيو وڃي، ڇو ته ان منصوبي جي مڪمل ٿيڻ سان غريب ۽ بي گهر ماڻهن کي باقاعده طور تي انهن پناهگاهن ۾ رهڻ جي ??هو??ت ملندي. هن چيو ته هي منصوبو حڪومت جي ويزن 2025ع جي ??ماجي ڀلائي جي قدمن جو هڪ عملي قدم آهي، جنهن ??ان ملڪ ۾ معاشرتي انصاف ۽ برابري کي فروغ ڏيڻ ۾ مدد ملندي.
ڀاٽي گيٽ پناهگاهه جي ??وشل ويلفيئر آفيسر عبدالرحمان چيو ته اسان وٽ 142 مردن ۽ عورتن جي لاءِ 16 رهائشي بيڊز جي گنجائش آهي. 7 هال مردن جي لاءِ جڏهن ??ه 2 هال عورتن جي لاءِ مخصوص آهن. هن چيو ته پناهگاهن ۾ رهڻ لاءِ هڪ مناسب طريقيڪار اختيار ڪيو وڃي ٿو جنهن ??حت ڪورونا ايس او پيز کي سامهون رکندي سڀ کان اڳ انهن جي ??حت چيڪ ڪئي وڃي ٿي، انهن کي پناهگاهه جي ??حاطي ۾ داخل ٿيڻ کان اڳ ماسڪ فراهم ڪيو وڃي ٿو ۽ اصل ڪمپيوٽرائيزڊ قومي سڃاڻپ ڪارڊ جي ڇنڊڇاڻ ۽ ان جي مڪمل ڊيٽا ڪمپيوٽر ۾ محفوظ ڪرڻ کانپوءِ پناهه وٺندڙ شخص کي بستر نمبر وارو ڪارڊ مخصوص ڪيو وڃي ٿو، ان کي بستر ڏيڻ کان اڳ سي اين آءِ سي چيڪ ڪرڻ ۽ آڱوٺي جي نشان ۽ تصوير وٺڻ جي لاءِ ڊيوٽي آفيسر وٽ وٺي وڃبو آهي ته جيئن اهو ان جا تفصيل ڊيٽا بيس ۾ داخل ڪري. هن چيو ته بيمار ۽ وڏي عمر جي ماڻهن کي پناهگاهه جي فراهمي جي معاملي ۾ ترجيح ڏني وڃي ٿي ۽ انهن جي ??هو??ت لاءِ واش رومز جي ويجهو بستر ڏنا وڃن ٿا. واضح رهي ته شيلٽر هوم پراجيڪٽ هڪ پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ ماڊل تحت بورڊ آف ڊائريڪٽرز هلائي رهيا آهن. هن چيو ته هي شيلٽر هوم مستقل رهڻ وارا گهر نه آهن پر هتي مسافر ۽ محتاج ماڻهو وڌ کان وڌ ٽن راتين تائين قيام ڪري سگهي ٿو. ان دوران هر 24 ڪلاڪن کانپوءِ 2 کاڌا به کائي سگهي ٿو. هن چيو ته وزيراعظم عمران خان پاران سمورن شهرين جي لاءِ نئون پاڪستان هائوسنگ جي پڻ شروعات ڪئي وئي آهي ان منصوبي سان شهرين کي مستقل طور تي پنهنجو گهر حاصل ڪرڻ ۾ مدد ملندي.
لاهور جي هڪ پناهگاهه ۾ رهندڙ حمزه ٻڌايو ته هو هتي مزدوري جي لاءِ آيو آهي ۽ رات گذارڻ جي لاءِ داتار درٻار ويجهو قائم پناهگاهه ۾ رهائش پذير آهي، هن ??نهن ??هائشگاهن ۾ بيڊ، وهاڻي، گرم ڪمپل ۽ ان کانسواءِ معياري کاڌي ۽ ٻيون فراهم ڪيون ويندڙ ??هو??تن تي اطمينان جو اظهار ڪيو. هن چيو ته پاڪستان بيت المال انهن پناهگاهن ۾ صفائي سٿرائي جو تمام سٺو انتظام ڪيو آهي ۽ هتان جو عملو به پناهه وٺندڙ ماڻهن کي ??هو??تون ڏيڻ ۾ مڪمل تعاون ڪري ٿو. هن چيو ته اڳ ۾ غريب ماڻهو سخت موسم ۾ فوٽ پاٿن تي سمهندا هئا پر هاڻي اهي آرامده بسترن تي مزي سان رات گذارين ٿا جيڪا غريبن جي لاءِ هڪ تما?? وڏي ??هو??ت آهي. هن چيو ته بطور پاڪستاني اها اسان جي ??ه ذميواري آهي ته اسان انهن پناهگاهن کي پنهنجو گهر سمجهندي هتان جي قاعدن ۽ ضابطن جي پابندي ڪريون ۽ صفائي سٿرائي، ڪورونا ايس او پيز تي مڪمل عملدرآمد ڪريون.
ڪوئيٽا سان تعلق رکندڙ هڪ شهري شير علي ٻڌايو ته هو ڪوئيٽا کان مزدوري ڪرڻ جي لاءِ هتي لاهور ۾ آيو آهي ۽ وٽس رهڻ جي لاءِ ڪا ??هو??ت نه هئي پر موجوده حڪومت پاران پناهگاهن جي ??ورت ۾ غريب عوام جي لاءِ هڪ بهترين رهائشي ??هو??ت فراهم ڪئي وئي آهي. هن چيو ته بي گهر، پورهيت ۽ غريب ماڻهن ??ي لاءِ هي تمام سٺو قدم آهي. هن چيو ته هي رڳو پي ٽي آءِ جو ئي ڪارنامو آهي جنهن ??ن منصوبي کي عملي جامعو پارايو آهي جنهن ??و مثال ماضي ۾ نه ٿو ملي.
پاڪستان تحريڪ انصاف جي ??ڪومت پاران معاشري جي ??رورتمند ۽ مستحق طبقي کي پناهگاهه جهڙي بنيادي ??هو??ت يقينن هڪ بهتر ۽ وقت سر قدم آهي جيڪو خاص طور تي ڪمزور طبقن جي ڀلائي ۽ انسانيت جي فلاح ذريعي اسلامي فلاحي رياست جي ??واب کي تعبير ڪرڻ ۾ مددگار ٿيندو.